ABŞ prezidenti Co Bayden bazar günü 2024-cü il prezident seçkilərindən çəkildiyini elan etdi və vitse-prezident Kamala Harrisi Demokratlar Partiyasının yeni namizədi kimi dəstəklədi.
Namizədliyini geri götürməzdən əvvəl Bayden Konqresdəki partiya liderləri də daxil olmaqla bir sıra aparıcı Demokratlar tərəfindən bu qərarı qəbul etməyə çağırılıb. Bu proses iyunun sonunda Donald Tramp və Co Bayden arasında ilk prezident debatının baş tutmasından sonra başlayıb. Baydenin zəif çıxışından sonra tərəfdarlar və partiya üzvləri arasında Baydenin Trampı məğlub edə bilməyəcəyi ilə bağlı suallar yaranıb.
Baydenin bu mərhələdə prezidentlik yarışını tərk etməsi müasir Amerika siyasətində görünməmiş bir hadisədir, çünki Demokratik Partiya qeyri-adi qısa müddətdə Baydenin dəyişdirilməsi ilə bağlı razılaşmalı olacaq.
Demokratlar yeni namizədi necə seçəcəklər?
Demokratlar Partiyasında 4700 nümayəndə var, onlardan 4000-i Baydenə səs vermək üçün “and içib”, lakin namizədliyini geri götürdükdən sonra Bayden bu nümayəndələri ona səs vermək öhdəliyindən azad edib.
“And içməmiş” qalan 700 nümayəndə həm də kimə səs verəcəyinə məhdudiyyət qoyulmadığı üçün “supernümayəndə” kimi də tanınır. Lakin onlar yalnız ikinci turda səs verə bilərlər ki, bu da birinci turda heç kim nümayəndələrin əksəriyyətinin dəstəyini ala bilməsə, baş tutacaq.
Kamala Harris yeni namizəddir?
Bayden vitse-prezident Kamala Harrisi Demokratlar Partiyasının yeni prezidentliyə namizədi kimi təsdiqlədi, baxmayaraq ki, bu avtomatik olaraq Harrisin partiyanın namizədi olacağı anlamına gəlmir.
Bayden tərəfindən “qovulan” nümayəndələr Baydenin təsdiq etdiyi namizədə səs verməyə borclu deyillər. Bundan əlavə, bəzi partiya üzvlərinin Harrisin namizədliyinə etiraz edib, onun yerinə özünü irəli sürməsi şansı var, baxmayaraq ki, bu, riskli və çətin addım olacaq. Buna baxmayaraq, Bayden öz nümayəndələrindən dəstəklədiyi namizədə səs vermələrini xahiş edə bilər, baxmayaraq ki, bu qərar məcburi olmayacaq.
Demokratlar yeni namizədi nə vaxt seçəcəklər?
Demokratlar partiyanın milli qurultayından əvvəl virtual səsvermədən sonra Baydeni rəsmi olaraq namizəd kimi irəli sürməyi planlaşdırırdılar. Demokratlar indi avqustun 1-dən 7-dək prezidentliyə namizəd irəli sürməyə çalışacaqlar ki, avqustun 19-na qədər (Demokratik Milli Konvensiyanın başlaması planlaşdırılan vaxt) partiya bir namizədlə razılaşsın.
Əgər partiya bir namizəd ətrafında birləşə bilməsə və qurultayda bir neçə nümayəndə təmsil olunacaqsa, o zaman avqustun 19-da Demokrat Partiyasının açıq qurultayı keçiriləcək və burada nümayəndələr kiçik miqyaslı praymerizdə yeni namizədə səs verəcəklər.
Açıq qurultay keçiriləcəyi halda, potensial namizədlər partiyanın namizədi üçün səsvermə bülletenində yer almaq üçün ən azı 300 nümayəndənin dəstəyini qazanmalıdırlar. Birinci turda 4000 “andiçmiş” nümayəndə səs verəcək – hər hansı namizəd delegatların əksəriyyətinin dəstəyini qazanarsa, o, Demokrat Partiyasının prezident seçkilərində namizədi olacaq. Əgər birinci turda heç kim səs çoxluğu əldə etməsə, o zaman supernümayəndələr ikinci tura cəlb olunacaq və 4700 nümayəndə partiyada bir namizədlə razılaşana qədər prezidentliyə namizədə səs verməyə çalışacaq.
